{"id":17518738,"date":"2024-03-27T12:14:30","date_gmt":"2024-03-27T12:14:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.in.yoga\/?post_type=docs&#038;p=17518738"},"modified":"2026-04-09T20:40:09","modified_gmt":"2026-04-09T20:40:09","password":"","slug":"kanaly-energetyczne","status":"publish","type":"docs","link":"https:\/\/www.in.yoga\/pl\/ufy-books\/joga-fizjologia-psychosomatyka-bioenergetyka\/kanaly-energetyczne\/","title":{"rendered":"Kana\u0142y energetyczne"},"content":{"rendered":"<h3>Ida i Pingala<\/h3>\n<p><b>Ida<br \/>\n<\/b>sanskryt: \u0907\u0933\u093e \/ \u0907\u0921\u093e [i\u1e0d\u0101] \u2014 ch\u0142\u00f3d<\/p>\n<p><b>Pingala<br \/>\n<\/b>sanskryt: \u092a\u093f\u0919\u094d\u0917\u0932\u093e [pi\u1e45gal\u0101] \u2014 czerwona, gor\u0105ca<\/p>\n<p><b>Suszumna<\/b><\/p>\n<p>sanskryt: \u0938\u0941\u0937\u0941\u092e\u094d\u0923\u093e [su\u1e63um\u1e47\u0101] \u2014 t\u0119tnica, \u017cy\u0142a, kana\u0142<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201eHathajogapradipika\u201d i inne klasyczne traktaty podaj\u0105, \u017ce cz\u0142owiek posiada 72 000 kana\u0142\u00f3w energetycznych. Jednak najwa\u017cniejszych, najcz\u0119\u015bciej wymienianych i wykorzystywanych, jest 13. Za najwa\u017cniejsze uznaje si\u0119 trzy z nich: Id\u0119, Pingal\u0119 i Sushumn\u0119.<\/p>\n<p>Na rysunkach \u0142atwo zauwa\u017cy\u0107, \u017ce czakry znajduj\u0105 si\u0119 w miejscach przeci\u0119cia (a dok\u0142adniej \u2013 nak\u0142adania si\u0119) kana\u0142\u00f3w Ida i Pingala. Co wi\u0119cej, czakry powstaj\u0105 w\u0142a\u015bnie w miejscach przeci\u0119cia tych kana\u0142\u00f3w. Wzgl\u0119dna aktywno\u015b\u0107 czakr, a tak\u017ce ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci emisyjne i absorpcyjne zale\u017c\u0105 od aktualnej fazy rytmu biologicznego.<\/p>\n<p>Ida i Pingala, zwane r\u00f3wnie\u017c kana\u0142ami ksi\u0119\u017cycowym i s\u0142onecznym, maj\u0105 swoje pocz\u0105tki odpowiednio w lewym i prawym p\u0142atku ajny i przebiegaj\u0105 tak, jak pokazano na rysunku. Ponadto Ida jest powi\u0105zana z lewym nozdrzem, a Pingala \u2013 z prawym. Zgodnie ze \u201eSvaradiyasastr\u0105\u201d kana\u0142 jest aktywny wtedy, gdy \u201eotwarta\u201d jest zwi\u0105zana z nim nozdrza, to znaczy \u0142atwiej jest oddycha\u0107 t\u0105 nozdrz\u0105. W okresie aktywno\u015bci Pingali w organizmie bardziej widoczne s\u0105 procesy dysymilacji, w wyniku czego cz\u0142owiek odczuwa przyp\u0142yw si\u0142 i aktywno\u015bci (st\u0105d nazwa \u201es\u0142oneczny\u201d kana\u0142). W okresie aktywno\u015bci Idas, przeciwnie, dominuj\u0105 procesy asymilacji: nast\u0119puje budowa cia\u0142a, energia jest wch\u0142aniana, dlatego cz\u0142owiek odczuwa potrzeb\u0119 spokoju i relaksu. Najwyra\u017aniej Idas i Pingala s\u0105 zwi\u0105zane odpowiednio z cz\u0119\u015bci\u0105 przywsp\u00f3\u0142czuln\u0105 i wsp\u00f3\u0142czuln\u0105 autonomicznego uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<figure id=\"attachment_119325\" aria-describedby=\"caption-attachment-119325\" style=\"width: 625px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-119325 size-full\" src=\"https:\/\/www.in.yoga\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/p4-ida-and-pingala-wrong.jpeg\" alt=\"\" width=\"625\" height=\"648\" srcset=\"https:\/\/www.in.yoga\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/p4-ida-and-pingala-wrong.jpeg 625w, https:\/\/www.in.yoga\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/p4-ida-and-pingala-wrong-289x300.jpeg 289w\" sizes=\"(max-width: 625px) 100vw, 625px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-119325\" class=\"wp-caption-text\">Ida i Pingala<br \/>B\u0142\u0119dne przedstawienie Id i Pingali, zamieszczane w wi\u0119kszo\u015bci zachodnich podr\u0119cznik\u00f3w jogi. (Ilustracja ta pochodzi z ksi\u0105\u017cki S. Jesudian, E. Heich \u201eJoga dla zdrowia wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka\u201d). W rzeczywisto\u015bci Ida i Pingala maj\u0105 sw\u00f3j pocz\u0105tek w powiekach trzeciego oka i nie krzy\u017cuj\u0105 si\u0119 w muladharze.<\/figcaption><\/figure>\n<p><a name=\"back-1\"><\/a><\/p>\n<p>Co ciekawe, schemat opisany w staro\u017cytnych traktatach indyjskich jest bardzo podobny do wsp\u00f3\u0142czesnych wyobra\u017ce\u0144 na temat budowy uk\u0142adu nerwowego. Przytoczymy fragment odpowiedniego opisu autorstwa akademika Smirnowa:<\/p>\n<p>\u201ePo\u0142\u0105czenie z narz\u0105dami wewn\u0119trznymi przebiega dwoma drogami. Pierwsza to drogi wst\u0119puj\u0105ce i zst\u0119puj\u0105ce istoty bia\u0142ej rdzenia kr\u0119gowego wraz z jego segmentowymi uk\u0142adami istoty szarej, kt\u00f3rych odcinki s\u0105 po\u0142\u0105czone ze sob\u0105 na zasadzie kolejno w\u0142\u0105czaj\u0105cych si\u0119 segment\u00f3w <i>(Suszumna \u2014 przypis A. S.)<\/i>.<\/p>\n<p>Drugi szlak \u2014 poprzez \u0142a\u0144cuch przygranicznego pnia wsp\u00f3\u0142czulnego uk\u0142adu nerwowego wegetatywnego. Trzon wsp\u00f3\u0142czulny rozci\u0105ga si\u0119 z boku od cia\u0142 kr\u0119g\u00f3w w postaci szeregu w\u0119z\u0142\u00f3w utworzonych przez skupiska kom\u00f3rek nerwowych; w\u0119z\u0142y te s\u0105 po\u0142\u0105czone ze sob\u0105 w obu kierunkach przewodami.<\/p>\n<p>Trzon wsp\u00f3\u0142czulny \u2014 to struktura parzysta. Jak wykaza\u0142y najnowsze badania (Ognev i jego szko\u0142a), prawa i lewa cz\u0119\u015b\u0107 trzonu nie s\u0105 r\u00f3wnowa\u017cne (<i>Pingala i Ida \u2014 uwaga A. S.<\/i><a href=\"https:\/\/www.deepl.com\/pl\/translator#snoska-1\"><i>\u00b9<\/i><\/a>), jak s\u0105dzono do niedawna; prawy i lewy trzon pe\u0142ni\u0105 zbli\u017cone, ale nie identyczne funkcje: lewy trzon odpowiada za t\u0119tnicze odruchy naczyniowe, a prawy \u2014 za \u017cylne. Oba trzonki tworz\u0105 w poszczeg\u00f3lnych segmentach mniej lub bardziej rozbudowane sploty (<i>kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie odpowiadaj\u0105 czakrom \u2014 przypis A.S.<\/i>), pe\u0142ni\u0105ce rol\u0119 lokalnych centr\u00f3w sterowania, a mimo to s\u0105 one po\u0142\u0105czone w jedn\u0105 nadrz\u0119dn\u0105 system. Od do\u0142u do g\u00f3ry kolejno\u015b\u0107 splot\u00f3w jest nast\u0119puj\u0105ca:<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>1) splot krzy\u017cowy <i>(plexus pudendus, \u0142ac. sacralis)<\/i> steruje splotem trzewnym, a przede wszystkim naczyniowym cia\u0142 jamistych i dolnego odcinka odbytnicy;<\/p>\n<p>2) splot l\u0119d\u017awiowy <i>(plexus lumbalis)<\/i> steruje odruchami wegetatywnymi uk\u0142adu moczowo-p\u0142ciowego i n\u00f3g;<\/p>\n<p>3) splot s\u0142oneczny <i>(\u0142ac. solaris)<\/i> \u2014 ogromny splot tkanki nerwowej, po\u0142o\u017cony przed aort\u0105 brzuszn\u0105, w postaci niezwykle skomplikowanego splotu w\u0119z\u0142\u00f3w i w\u0142\u00f3kien nerwowych. Zajmuje ono miejsce tr\u00f3jnoga Hallera <i>(tripes Halleri)<\/i>, utworzonego przez trzy najwa\u017cniejsze t\u0119tnice jamy brzusznej wychodz\u0105ce z aorty brzusznej: w\u0105trobow\u0105, \u015bledzionow\u0105 i \u017co\u0142\u0105dkow\u0105. Na tym ko\u0144czy si\u0119 dolny odcinek splot\u00f3w brzusznych.<\/p>\n<p>Powy\u017cej znajduje si\u0119 splot sercowo-wrotny \u2013 o\u015brodek o pierwszorz\u0119dnym znaczeniu, jeden z g\u0142\u00f3wnych uk\u0142ad\u00f3w reguluj\u0105cych kr\u0105\u017cenie krwi w ca\u0142ym organizmie, z wyj\u0105tkiem kr\u0105\u017cenia m\u00f3zgowego, kt\u00f3rego splot aortalny jest \u015bci\u015ble powi\u0105zany z uk\u0142adami regulacyjnymi. Do splotu tego przylega splot w\u0119z\u0142a gwia\u017adzistego, po\u0142o\u017cony z boku. Ten ostatni splot jest jednym z wewn\u0119trznych uk\u0142ad\u00f3w reguluj\u0105cych kr\u0105\u017cenie krwi w m\u00f3zgu.<\/p>\n<p>Na wysoko\u015bci krtani (guzka) znajduje si\u0119 splot szyjny t\u0119tnicy szyjnej wraz z jego znanym \u201ecia\u0142em t\u0119tnicy szyjnej\u201d \u2014 jednym z wa\u017cnych regulator\u00f3w kr\u0105\u017cenia krwi. Na poziomie podstawy czaszki znajduje si\u0119 anatomicznie ma\u0142o widoczne, ale fizjologicznie wa\u017cne splot, w kt\u00f3rym uczestnicz\u0105 nerwy czaszkowo-m\u00f3zgowe odpowiedzialne za unerwienie wegetatywne, przede wszystkim nerw b\u0142\u0119dny i tr\u00f3jdzielny (dziesi\u0105ta i pi\u0105ta para).<\/p>\n<p>Najwy\u017cej znajduje si\u0119 m\u00f3zg z jego mozaikow\u0105 kor\u0105, przypominaj\u0105c\u0105 kwiat z p\u0142atkami, z\u0142o\u017con\u0105 z ogromnej liczby odr\u0119bnych cz\u0119\u015bci o r\u00f3\u017cnej budowie.<\/p>\n<p>Okres aktywno\u015bci ka\u017cdego kana\u0142u trwa od 60 do 90 minut, co stanowi podstawowy rytm biologiczny cz\u0142owieka. Zmiany aktywno\u015bci, jak ju\u017c wspomniano powy\u017cej, mo\u017cna \u015bledzi\u0107 na podstawie zmiany \u201eaktywnego\u201d nozdrza. D\u0142u\u017csze lub kr\u00f3tsze cykle wskazuj\u0105 na chorob\u0119. Ten sam rytm jest dobrze znany we wsp\u00f3\u0142czesnej medycynie jako rytm snu. Po zako\u0144czeniu p\u00f3\u0142cyklu zmienia si\u0119 aktywna dziurka nosa i kana\u0142. W momencie zmiany aktywno\u015bci dziurek nosa na kilka minut w\u0142\u0105cza si\u0119 centralny kana\u0142 energetyczny \u2014 sushumna, kt\u00f3ry rozci\u0105ga si\u0119 wzd\u0142u\u017c kr\u0119gos\u0142upa. W tej kr\u00f3tkiej chwili cz\u0142owiek jest ca\u0142kowicie zr\u00f3wnowa\u017cony. Nast\u0119pnie r\u00f3wnowaga przesuwa si\u0119 w drug\u0105 stron\u0119.<\/p>\n<p>\u201eSvaradoyasastra\u201d zawiera szczeg\u00f3\u0142owe zalecenia dotycz\u0105ce czynno\u015bci korzystnych i niekorzystnych w okresie aktywno\u015bci ka\u017cdej z nozdrzy (gdy otwarta jest prawa nozdrza, nale\u017cy wykonywa\u0107 pewne aktywne czynno\u015bci, a gdy lewa \u2014 odpoczywa\u0107, rozmy\u015bla\u0107 o sprawach wiecznych itp.), analizuje zwi\u0105zek zaburze\u0144 naturalnego cyklu z chorobami oraz przedstawia pewne techniki wymuszonego prze\u0142\u0105czania nozdrzy.<\/p>\n<p>Hindusi uwa\u017caj\u0105, \u017ce w razie potrzeby mo\u017cna za pomoc\u0105 wacika wymusi\u0107 zmian\u0119 nozdrza. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce kto\u015b jest zm\u0119czony, a musi jeszcze i\u015b\u0107 dalej. W\u0142o\u017cyli wacik do lewego nozdrza \u2013 prawe si\u0119 otworzy\u0142o, uwolni\u0142y si\u0119 rezerwy. Hindusi byli bardzo pragmatyczni. Kobieta bardziej lubi m\u0119\u017cczyzn\u0119, gdy u niej dzia\u0142a lewa dziurka, a u niego prawa. Uwa\u017cano r\u00f3wnie\u017c, \u017ce pocz\u0119cie zale\u017cy od tego, kt\u00f3re dziurki s\u0105 otwarte. Je\u015bli w momencie pocz\u0119cia u m\u0119\u017cczyzny dzia\u0142a prawa dziurka, a u kobiety lewa, to urodzi si\u0119 ch\u0142opiec. Je\u015bli odwrotnie, to dziewczynka.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-119700\" src=\"https:\/\/www.in.yoga\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Atlas-ida-pingala.webp\" alt=\"\" width=\"622\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/www.in.yoga\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Atlas-ida-pingala.webp 1188w, https:\/\/www.in.yoga\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Atlas-ida-pingala-233x300.webp 233w, https:\/\/www.in.yoga\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Atlas-ida-pingala-796x1024.webp 796w, https:\/\/www.in.yoga\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Atlas-ida-pingala-768x988.webp 768w\" sizes=\"(max-width: 622px) 100vw, 622px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/in.yoga\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/%D0%90%D1%82%D0%BB%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B8%D0%B1%D0%B5%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B8%CC%86-%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D1%8B1.pdf\"><strong>Ida i Pingala<\/strong><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Ilustracja z \u201eAtlasu medycyny tybeta\u0144skiej\u201d<\/strong><\/p>\n<p><a name=\"snoska-1\"><\/a><\/p>\n<p><i>Uwagi<\/i><\/p>\n<p>1. Wsp\u00f3\u0142czesna fizjologia nie potwierdzi\u0142a przepowiedzianego przez staro\u017cytnych jogin\u00f3w skrzy\u017cowania kana\u0142\u00f3w Ida i Pingala. By\u0107 mo\u017ce badania w tym zakresie dopiero przed nami. <a href=\"https:\/\/www.deepl.com\/pl\/translator#back-1\">\u2191<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3>Inne kana\u0142y energetyczne<\/h3>\n<p>Opr\u00f3cz tych, kt\u00f3re ju\u017c om\u00f3wili\u015bmy, staro\u017cytne indyjskie traktaty wymienia\u0142y wiele mniejszych kana\u0142\u00f3w energetycznych (sanskryt: \u0928\u0926\u0940 [nad\u012b] <i>\u2014<\/i> kana\u0142, rzeka). Tak wi\u0119c \u201e\u015aiwasvarodaja\u201d stwierdza:<\/p>\n<p>\u201e32. Z p\u0119pka emanuje 72 000 kana\u0142\u00f3w (nadi), kt\u00f3re rozchodz\u0105 si\u0119 po ca\u0142ym ciele&#8230;<\/p>\n<p>36\u2013<i>37<\/i>. Spo\u015br\u00f3d wszystkich tych kana\u0142\u00f3w najbardziej znanych jest dziesi\u0119\u0107. Najwa\u017cniejsze z nich to <i>Ida<\/i>, <i>Pingala<\/i> i <i>Sushumna<\/i>. Pozosta\u0142e to <i>Gandhari, Hastijivha, Pusa, Yasashvini, Alam-busa, Kuhu oraz dziesi\u0105ta Shankhini.<\/i><\/p>\n<p>38\u201341. Ida-nadi \u2013 w lewej cz\u0119\u015bci cia\u0142a, Pingala \u2013 w prawej, Sushumna \u2013 w centrum, a Gandhari \u2013 w lewym oku. Hastijivha \u2013 w prawym, Puusha \u2013 w prawym uchu, Yasashvini \u2013 w lewym, Alam-bush \u2013 na twarzy. Kuhu \u2013 w narz\u0105dach p\u0142ciowych, Shankhini \u2013 w okolicy odbytu. W ten spos\u00f3b te 10 nadi rozmieszczonych jest w ciele. Ida, Pingala i Sushumna znajduj\u0105 si\u0119 w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci cia\u0142a.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>42-47. Wymieni\u0142em ci nazwy nadi. Teraz opowiem ci o waja (rodzajach energii) zwi\u0105zanych z nadi. S\u0105 to <i>prana, apana, samana, udana, wiana<\/i>. <i>Naga, kurma, krikara, devadatta, dhananjaya<\/i> \u2014 to prany pomocnicze. Prana znajduje si\u0119 w sercu, a <i>apana waja<\/i> \u2014 w narz\u0105dach wydalniczych. <i>Samanu<\/i> znajduje si\u0119 w okolicy p\u0119pka. <i>Udana<\/i> \u2014 w gardle. <i>Wjana<\/i> wype\u0142nia ca\u0142e cia\u0142o. Najwa\u017cniejsze jest r\u00f3wnie\u017c 10 waj. Opowiedzia\u0142em o pi\u0119ciu g\u0142\u00f3wnych wajach. Teraz opowiem o pozosta\u0142ych pi\u0119ciu i ich rozmieszczeniu. <i>Naga waja<\/i> odpowiada za odbijanie; <i>kurma<\/i> \u2014 za mruganie; <i>krykara<\/i> \u2014 za kichanie; <i>dewadatta<\/i> \u2014 za ziewanie. <i>Dhananjaja<\/i> wype\u0142nia wszystko po \u015bmierci. W \u017cyciu jednostki te 10 waj dzia\u0142a we wszystkich nadich.<\/p>\n<p>Z tego fragmentu mo\u017cna wywnioskowa\u0107, \u017ce opisane kana\u0142y s\u0105 najprawdopodobniej powi\u0105zane z tymi, kt\u00f3re odchodz\u0105 od m\u00f3zgu (nerwowe w\u0142\u00f3kna czaszkowo-m\u00f3zgowe) i rdzenia kr\u0119gowego (nerwowe w\u0142\u00f3kna rdzeniowo-m\u00f3zgowe), odpowiadaj\u0105 za r\u00f3\u017cne \u0142uki odruchowe i steruj\u0105 oddychaniem, mruganiem, wydzielaniem i innymi cz\u0119\u015bciowo dobrowolnymi procesami. Oczywi\u015bcie kana\u0142y te maj\u0105 sk\u0142adniki fizyczne, eteryczne i astralne. Istnienie tego ostatniego staje si\u0119 zrozumia\u0142e, je\u015bli przypomnimy sobie, \u017ce potrzeba wykonania ka\u017cdej z wymienionych czynno\u015bci (na przyk\u0142ad mrugania) jest postrzegana jako <b>pragnienie<\/b>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3>Kana\u0142y energetyczne w tradycji chi\u0144skiej<\/h3>\n<p>Nieco inny system kana\u0142\u00f3w energetycznych stosowany jest w tradycji chi\u0144skiej (w szczeg\u00f3lno\u015bci w terapii czhen-cziu) W tej tradycji na ciele cz\u0142owieka wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 przednie i tylne meridiany \u015brodkowe (s\u0105 one najwa\u017cniejsze), 12 g\u0142\u00f3wnych kana\u0142\u00f3w zwi\u0105zanych z narz\u0105dami oraz 28 kana\u0142\u00f3w lo, \u0142\u0105cz\u0105cych ze sob\u0105 wy\u017cej wymienione.<\/p>\n<p><b>Energia<\/b> (<i>qi<\/i> \u2014 w tradycji chi\u0144skiej) kr\u0105\u017cy w ci\u0105gu doby wzd\u0142u\u017c tych 12 kana\u0142\u00f3w, tworz\u0105c dobowy rytm biologiczny. W medycynie wielokrotnie podejmowano pr\u00f3by powi\u0105zania chi\u0144skich meridian\u00f3w z r\u00f3\u017cnymi strukturami organicznymi, jednak nigdy nie znaleziono pe\u0142nej zgodno\u015bci. Jednak akupunktura \u201edzia\u0142a\u201d. Co wi\u0119cej, istnienie punkt\u00f3w i kana\u0142\u00f3w mo\u017cna wyczu\u0107 metodami parapsychologicznymi. Prawdopodobnie chi\u0144ski system kana\u0142\u00f3w znajduje si\u0119 na ciele eterycznym cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>Niekt\u00f3re kana\u0142y akupunkturowe s\u0105 najwyra\u017aniej anga\u017cowane podczas wykonywania \u0107wicze\u0144 jogi (zob. rozdzia\u0142 \u201eJogaterapia. Niekt\u00f3re zasady tworzenia kompleks\u00f3w jogowych\u201d).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ida i Pingala Ida sanskryt: \u0907\u0933\u093e \/ \u0907\u0921\u093e [i\u1e0d\u0101] \u2014 ch\u0142\u00f3d Pingala sanskryt: \u092a\u093f\u0919\u094d\u0917\u0932\u093e [pi\u1e45gal\u0101] \u2014 czerwona, gor\u0105ca Suszumna sanskryt: \u0938\u0941\u0937\u0941\u092e\u094d\u0923\u093e [su\u1e63um\u1e47\u0101] \u2014 t\u0119tnica, \u017cy\u0142a, kana\u0142 &nbsp; \u201eHathajogapradipika\u201d i inne klasyczne traktaty podaj\u0105, \u017ce cz\u0142owiek posiada 72 000 kana\u0142\u00f3w energetycznych. Jednak najwa\u017cniejszych, najcz\u0119\u015bciej wymienianych i wykorzystywanych, jest 13. Za najwa\u017cniejsze uznaje si\u0119 trzy z nich:&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.in.yoga\/pl\/ufy-books\/joga-fizjologia-psychosomatyka-bioenergetyka\/kanaly-energetyczne\/\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">Kana\u0142y energetyczne<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"doc_category":[923],"doc_tag":[],"knowledge_base":[919],"class_list":["post-17518738","docs","type-docs","status-publish","hentry","doc_category-struktura-energetyczna-czlowieka","knowledge_base-joga-fizjologia-psychosomatyka-bioenergetyka","entry"],"aioseo_notices":[],"year_month":"2026-04","word_count":1704,"total_views":0,"reactions":{"happy":0,"normal":0,"sad":0},"author_info":{"name":"\u0414\u0438\u043c\u0430","author_nicename":"dmitry","author_url":"https:\/\/www.in.yoga\/pl\/author\/dmitry\/"},"doc_category_info":[{"term_name":"Struktura energetyczna cz\u0142owieka","term_url":"https:\/\/www.in.yoga\/pl\/ufy-books\/joga-fizjologia-psychosomatyka-bioenergetyka\/struktura-energetyczna-czlowieka\/"}],"doc_tag_info":[],"knowledge_base_info":[{"term_name":"Joga: fizjologia, psychosomatyka, bioenergetyka","term_url":"https:\/\/www.in.yoga\/pl\/ufy-books\/joga-fizjologia-psychosomatyka-bioenergetyka\/","term_slug":"joga-fizjologia-psychosomatyka-bioenergetyka"}],"knowledge_base_slug":["joga-fizjologia-psychosomatyka-bioenergetyka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.in.yoga\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/docs\/17518738","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.in.yoga\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/docs"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.in.yoga\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/docs"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.in.yoga\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.in.yoga\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17518738"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.in.yoga\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/docs\/17518738\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18734005,"href":"https:\/\/www.in.yoga\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/docs\/17518738\/revisions\/18734005"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.in.yoga\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17518738"}],"wp:term":[{"taxonomy":"doc_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.in.yoga\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/doc_category?post=17518738"},{"taxonomy":"doc_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.in.yoga\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/doc_tag?post=17518738"},{"taxonomy":"knowledge_base","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.in.yoga\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/knowledge_base?post=17518738"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}